louloudi

11 Μαΐου 2012

Πώς χτίζουμε την Αυτο-εκτίμηση στα παιδιά;


Τι είναι αυτοεκτίμηση;

Η αυτοεκτίμηση ορίζεται ως η εικόνα που έχει ο καθένας για τον εαυτό του και η αίσθηση της αξίας του. Η εικόνα του εαυτού σχηματίζεται από το τι αντιλαμβανόμαστε οι ίδιοι ότι είμαστε, αλλά και από τα στοιχεία που λαμβάνουμε από τους άλλους, δηλαδή τι εικόνα έχουν οι άλλοι για εμάς. 
Αυτή η σύνθετη εξίσωση που δίνει την αυτοεκτίμηση που έχει ο καθένας, είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στην αντίστοιχα ευαίσθητη βρεφική και παιδική ηλικία, όταν και μπαίνουν τα καθοριστικά θεμέλια στο χτίσιμο της αυτοεκτίμησης. 
H εκτίμηση, η αγάπη και η αποδοχή του εαυτού μας φαίνεται να αποτελούν τη βάση της ψυχικής ισορροπίας, αλλά και της ικανότητας του ατόμου να κάνει και να διατηρεί ικανοποιητικές διαπροσωπικές σχέσεις. 
Για παράδειγμα, όταν ένα μικρό παιδί, καταφέρει για πρώτη φορά να περπατήσει, νιώθει τη χαρά της επιτυχίας του και έτσι δομεί την αυτοεκτίμησή του. Σημαντική επίδραση στην αυτοεκτίμησή του έχει ταυτόχρονα και η άποψη που θα εκφράσουν οι άλλοι άνθρωποι, ιδιαίτερα οι γονείς του ή οι δασκάλες του στο σχολείο. Η έκφραση αυτή μπορεί να είναι ένα «Μπράβο!» ή «Τι όμορφη η ζωγραφιά που έφτιαξες!».

Παιδιά με αυτοεκτίμηση

Η συμπεριφορά των παιδιών αντανακλά την αυτοεκτίμηση που έχουν. Δηλαδή, ένα παιδί με υψηλή και υγιή αυτοεκτίμηση μπορεί να αντιμετωπίζει τις αποτυχίες, νιώθει υπερήφανο για τις επιτυχίες του, δρα ανεξάρτητο, αναλαμβάνει υπευθυνότητες, δεν διστάζει στις νέες προκλήσεις, μπορεί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και την πίεση. Ξέρει να χαίρεται τη ζωή και είναι αισιόδοξο.

Αντίθετα, τα παιδιά με μειωμένη αυτοεκτίμηση διστάζουν να προσπαθούν νέα πράγματα, έχουν αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους και την εκφράζουν, δεν μπορούν να διαχειριστούν εντάσεις, παραιτούνται εύκολα και δεν αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. Τα χαρακτηρίζει η απαισιοδοξία και η απογοήτευση για τον εαυτό τους.

Η βάση όμως των αισθημάτων αυτών, είναι ότι τα παιδιά με αυτοεκτίμηση νιώθουν ότι είναι σημαντικά για τους γονείς και τους ανθρώπους γύρω τους και ότι οι γονείς και οι άνθρωποι αυτοί τα αγαπούν και τα αποδέχονται. Τα παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ωστόσο, αισθάνονται την έλλειψη αποδοχής και αγάπης από τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη.

Πώς καλλιεργείται η αυτοεκτίμηση στα παιδιά; 

  • Η αυτοεκτίμηση καλλιεργείται όταν τα παιδιά εμπλέκονται σε δραστηριότητες που απαιτούν συνεργασία με τους άλλους και όχι σε δραστηριότητες με έντονο ανταγωνισμό. Αυτό συμβαίνει, επειδή όταν το παιδί πρέπει να συνεργαστεί με άλλα παιδιά που έχουν διαφορετικές ικανότητες από το ίδιο για να επιτύχουν όλα μαζί κάποιον στόχο, μαθαίνει να σέβεται και να εκτιμά τις ικανότητες των άλλων και ταυτόχρονα τις δικές του. Όταν, όμως, τα παιδιά εμπλέκονται σε δραστηριότητες όπου έχουν έντονο ανταγωνιστικό στοιχείο, λειτουργούν πιο ατομιστικά και αρχίζουν το «κυνήγι της πρωτιάς».

  • Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τόσο άμεσα όσο και έμμεσα τα παιδιά τους να αποκτήσουν υγιή αυτοεκτίμηση. Η αγάπη και η αποδοχή είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορούν να τους προσφέρουν. Η γνώμη τους έχει μεγάλη σημασία για τα μικρά παιδιά, οπότε οι γονείς θα πρέπει να είναι εκφραστικοί και γενναιόδωροι σε επαίνους. Πείτε σε κάθε ευκαιρία στο παιδί ότι το αγαπάτε ή ότι θεωρείτε όμορφη τη ζωγραφιά του ή ότι σας κάνει υπερήφανο. Εκφράστε την αγάπη σας με αγκαλιά και χάδι, κάθε φορά που ολοκληρώνει μια προσπάθεια, ανεξάρτητα από την επιτυχία ή όχι του παιδιού. Διδάξτε το να συνεχίζει να προσπαθεί χωρίς να απογοητεύεται, δείξτε του ότι τα λάθη είναι στο πρόγραμμα και δεν επηρεάζουν το πόσο το αγαπάτε. Δείξτε του ότι το εκτιμάτε ως πρόσωπο, ζητήστε τη γνώμη του και σεβαστείτε τις αποφάσεις του.


  • Επιβραβεύστε το παιδί σας όποτε τα καταφέρνει καλά, ακόμα και σε πράγματα που τα θεωρείτε πολύ απλά και καθημερινά (π.χ. «Μπράβο που έδεσες τα κορδόνια σου»).

  • Τονίστε τις θετικές του συμπεριφορές (π.χ. «Χαίρομαι πάρα πολύ που απόψε πήγες στο κρεβάτι σου δίχως γκρίνιες και πείσματα!»)

  • Θυμηθείτε πως πάντα χαρακτηρίζουμε τη συμπεριφορά και όχι το ίδιο το παιδί (π.χ. «ήταν πολύ κακό που μίλησες άσχημα» και όχι «είσαι κακό παιδί, δε σε αγαπάω πια»)

  • Δείξτε του εμπιστοσύνη. Αφήστε το να συμμετέχει κι αυτό στις αποφάσεις της οικογένειας, ανάλογα, βέβαια, πάντα με την ηλικία του (π.χ. «πού θες να πάμε διακοπές;», «τι να μαγειρέψω αύριο;», «ποιά μπλούζα θέλεις να φορέσεις;»)
Δραστηριότητες για ενίσχυση αυτοεκτίμησης στα παιδιά

"ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ"

Υλικά που θα χρειαστείτε
- Κόλλες χαρτί με θέματα γραμμένα στη βάση του χαρτιού ή χρωματιστά χαρτόνια
- Χαρτιά κανσόν
- Περιοδικά
- Ψαλίδι, κόλλα, τρυπητήρι
- Κορδέλες
- Διάφορα άλλα διακοσμητικά υλικά (όπως χρυσόσκονη, αυτοκόλλητα, πούπουλα, κ.τ.λ.)

Στόχοι
- Να γνωρίσουν τα παιδιά καλύτερα τον εαυτό τους (αυτογνωσία) και τους άλλους
- Να μάθουν να παρουσιάζουν τον εαυτό τους στους άλλους.
- Να μάθουν να ακούνε προσεκτικά.

Πορεία Δραστηριότητας

  • Μπορείτε να διαλέξετε θέματα από τον παρακάτων κατάλογο ή να φτιάξετε τις δικές σας κατηγορίες. Διαλέξτε και γράψτε μια πρόταση στη βάση μιας κόλλας χαρτιού. Ξεκινήστε συζητώντας την πρόταση με τα παιδιά.

Θέματα που μπορείτε να βάλετε στις λευκές σελίδες
- Τι μου αρέσει αν κάνω/ τρώω/ πίνω
- Τι σπορ ή παιχνίδια μ' αρέσει να παίζω
- Για ποιό πράγμα είμαι περίεργος/ η
- Πώς είναι η οικογένειά μου
- Τι με κάνει να χαίρομαι/ να λυπάμαι/ να φοβάμαι
- Ποιά είναι τα αγαπημένα μου χρώματα
  • Δώστε στα παιδιά περιοδικά για να κόψουνε εικόνες που να λένε για τον εαυτό τους. Για παράδειγμα, αν το θέμα είναι "Τι μου αρέσει να τρώω", τα παιδιά θα κόψουν φωτογραφίες από τα αγαπημένα τους φαγητά και θα τα κολλήσουν στο χαρτί με τη δραστηριότητα.
  • Μετά αφήστε τα να διαλέξουν 2  σελίδες από χρωματιστά χαρτόνια  για εξώφυλλα, καθώς και χρώμα κορδέλας.
  • Βοηθήστε τα να κάνουν τη βιβλιοδεσία βάζοντας κορδέλα στα πλάγια, αφού προηγουμένως έχετε ανοίξει τρύπες με το τρυπητήρι.
  • Στη συνέχεια, αρχίστε το μοίρασμα των βιβλίων στα παιδιά!
  • Κάθε παιδί θα παρουσιάσει τον εαυτό του στα υπόλοιπα. Τα υπόλοιπα παιδιά μπορούν να κάνουν ερωτήσεις ,εταξύ τους ή να συζητήσετε όλοι μαζί τυχόν ομοιότητες ή διαφορές που παρατηρήσανε.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου