louloudi

25 Μαρτίου 2013

Το έθιμο της Χελιδόνας στο Νηπιαγωγείο


Τα χελιδονίσματα είναι ένα επίσης αρχαίο έθιμο όπου τα παιδιά γιόρταζαν το τέλος του χειμώνα και τον ερχομό των χελιδονιών και της άνοιξης. Κρατώντας το ομοίωμα ενός χελιδονιού, τριγυρνούσαν στην πόλη και τραγουδούσαν τη "χελιδόνα". Ο κόσμος τους έδινε διάφορα κεράσματα.

Περνούσαν σε ένα ραβδί, ένα καλάθι με φύλλα κισσού. Στην άκρη του ραβδιού στερέωναν ένα ξύλινο χελιδόνι που είχε κουδούνια στο λαιμό του. Με αυτό τριγυρνούσαν από σπίτι σε σπίτι, το κουνούσαν και τραγουδούσαν τα "χελιδονίσματα", τα ανοιξιάτικα κάλαντα.
Οι νοικοκυρές έδιναν στα παιδιά λεφτά, κρασί, λάδι, αλεύρι, σιτάρι. 
Η "χελιδόνα" είναι μια κατασκευή ξύλινη στολισμένη με άσπρες και κόκκινες κορδέλες. Στο πάνω μέρος έχει ένα μικρό ξύλινο χελιδονάκι, που μπορεί να γυρνά γύρω - γύρω. Όταν η "χελιδόνα" γυρίζει, οι κορδέλες, που είναι στερεωμένες πάνω στο χελιδονάκι, πέφτουν μέσα στο σπίτι του νοικοκύρη, για να έχει "μπερεκέτια", δηλαδή, να του πάει καλά η νέα σοδειά. Αυτός για αντάλλαγμα, τους έδινε αυγά.

Τα "χελιδονίσματα" γιορτάζονται κανονικά την δεύτερη μέρα του Μαρτίου, ωστόσο κάποιες φορές τα σχολεία τα γιορτάζουν την 21η του μήνα.


"Τα κάλαντα της Χελιδόνας"

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές ανάλογα με τον τόπο και την περιοχή. Τα τραγούδια παρουσιάζουν ομοιότητες και διαφορές τόσο στον στίχο όσο και τη μουσική.

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 

Χελιδόνα έρχεται,
απ' τη μαύρη θάλασσα,
θάλασσα επέρασε.
Έκαστε και λάλησε,
λάλησε τα γράμματα,
γράμματα βασιλικά,
που μαθαίνουν τα παιδιά,
τα παιδιά του δασκάλου.

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 

Ήρθε ήρθε η χελιδόνα
ήρθες κι άλλη μελιδόνα
κάθισε και λάλησε
και γλυκά κελάηδησε!
"Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη, φοβερέ
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις
καλοκαίρι θα μυρίσεις.
Κι αν χιόνισες κι αν κάκισες
πάλι άνοιξη θ' ανθίσεις.

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 

Μάρτη, Μάρτη βροχερέ 
και Απρίλη δροσερέ
τα πουλάκαι κελαηδούν
τα δεντράκια φύλλα ανθούν,
τα πουλάκια αυγά γεννούν
κι αρχινούν να τα κλωσσούν.

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 


Για να ακούσετε το τραγούδι της Δόμνας Σαμίου από το cd Της "ΠΕΡΠΕΡΟΥΝΑ", πατήστε ΕΔΩ!!





Παρτιτούρες για πιάνο/ αρμόνιο με τα κάλαντα της Χελιδόνας


"Χελιδόνισμα"


~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 

"Χελιδόνι πέταξε"



Χελιδόνι πέταξε, ήβρε πύργο κι έκατσε
και χαμοκελάδησε Μάρτη, Μάρτη μου καλέ
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ και Απρίλη θαυμαστέ
όσοι ‘μεις οι μαθηταί μαθημένοι είμαστε
ν’ αγοράζωμεν εφτά, να πωλούμε δεκαεφτά
το κρασί μες το ποτήρι και τα σύκα στο μαντήλι
και τα σύκα στο μαντήλι και τ’ αυγά μες το καλάθι.
Δώστε μας την όρνιθα σας μη μας δείρει ο δάσκαλος μας
κι έχετε το κρίμα σας και την αμαρτία μας.
Που πάνω απ’ το κατώφλι σας έχει μία περιστέρα
ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα.







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου